Voeding

Op veler verzoek, hier een stukje over het juist voeren van je paard. Om te beginnen... Er is niets moeilijkers dan dat. En niets individuelers... Uiteindelijk heeft ieder paard zijn eigen voeding nodig. Een Shetlander heeft andere voedingsbehoeften dan een wedstrijdgetrainde KWPN-er.

Onderaan een link met goede informatie over goed hooi en waar je het kan kopen!

Tekorten kunnen grote problemen geven. Als je paard een andere vacht heeft, is er vaak iets mis met het voer. Je kan het zelfs terugvoeren naar gedragsproblemen, tot pijn in de hoeven. Het mooie aan problemen op voedselgebied, is dat ze relatief snel op te lossen zijn. Geef je paard wat het nodig heeft, en het gaat beter. Er zijn mineralen die echt problemen geven bij tekorten, zoals een magnesium tekort bijvoorbeeld.

Ga nooit zomaar iets bijvoeren, maar laat uitmeten of het daadwerkelijk een tekort heeft!

Mocht je je afvragen of je je paard goed voert, haal er dan z.s.m. een deskundige bij die je kan helpen. Het mooiste is iemand met een holistische inslag die verstand heeft van voeding of complementaire/orthomoluculaire geneeskunde.

Ik ben geen deskundige op dit gebied, maar heb inmiddels jaren ervaring met het zien van paarden en hun hoeven, het voer wat ze daarbij krijgen en de invloed van voer op het paard.

Plus dat het mijn interesse van nature heeft. Ik vind het ontzettend belangrijk om de juiste brandstof tot me te nemen en voor mijn dieren vind ik het zelfs belangrijker. Je gooit immers ook geen vervuilde benzine in je auto!

Vanuit de natuur gezien/spijsvertering

Een paard is erop gemaakt, om al lopend hier en daar een plukje ruwvoer, kruiden en (bast van) takken te eten. Dit is allemaal in de evolutie goed geregeld, ze deden het al duizenden jaren zo. Heel gevarieerd eten, naar waar ze behoefte aan hebben. Omdat wij elk grassprietje bepalen, kan dat niet meer... Daarnaast hebben ze tanden en kiezen die blijven groeien, omdat ze door zeer veel gebruik ervan slijten. (net als konijnen bijvoorbeeld) Hierdoor blijven de tanden en kiezen recht en glad, mits ze hun tanden en kiezen dus veel gebruiken om veel ruwvoer te malen.

Dit is tevens de reden dat een gedomesticeerd paard regelmatig naar de tandarts moet!

Tijdens het eten maken ze speeksel aan. Ze vermalen hun voer en voegen speeksel toe. In de maag wordt het verder verteerd, daar worden o.a. maagsappen aan het eten toegevoegd. Paarden hebben maar één maag, dus ze zijn gevoelig voor wat daarin komt. Ze kunnen van nature niet overgeven-> dus wat ze eten, gaat altijd door naar de uitgang! Daarom kunnen ze echte kieskauwers zijn. Het is voor hun overleving gewoonweg beter.

Dan gaat het eten verder in de dunne darm, waar enzymen worden toegevoegd, die zorgen voor de opname van de voedingsstoffen. Wat er overblijft gaat naar de dikke darm, waar vocht wordt onttrokken en mest wordt gemaakt.

Als je paard hele granen o.i.d. heeft in de mest, verteert hij zijn voedsel niet goed. In dit geval zul je aan de slag moeten, om de darmen weer goed werkend te krijgen.

Ruwvoer

Het grootste bestanddeel van wat je je paard geeft, zou ruwvoer moeten zijn. Dit, voor de tanden en kiezen en om de spijsvertering op gang te houden.

Paarden hebben heel weinig rijke voedingsstoffen nodig. Daar is hun systeem duizenden jaren geleden op gemaakt, zo werkt hun systeem vandaag de dag nog steeds.

Maar om te overleven, wel heel veel ruwvoer verdeeld over hele kleine beetjes gedurende de hele dag. Liefst zo schraal mogelijk. Schraal in de zin van uitgegroeid (verhout) weinig eiwitten, weinig suikers. Paarden hebben vulling nodig voor hun spijsvertering. Hun spijsvertering zorgt ervoor dat ze warm blijven, en dat de mestproductie op gang blijft, wat koliek voorkomt.

goed langstengelig hooi met kruiden

Je moet altijd 6 weken wachten na de oogst met ruwvoer aan je paard te geven. Anders zitten er nog allemaal schadelijke stoffen in. Het heeft 6 weken nodig om die stoffen te verwerken. Je paard kan er ook blaren van in de mond krijgen. Die 6 weken geldt voor alle soorten ruwvoer.

Slow-feeders

Om het hier-en-daar een plukje van zus en zo na te bootsen, kun je ruwvoer aanbieden aan je paard door middel van slow-feeders. Dat zijn manieren waarmee je paard extra langzaam moet eten. Hetzij houten bakken met roosters, of hooinetten met kleine mazen.

pippin en traudur eten uit hun hooinet slow feeder

Ideaal, ook voor jezelf! Zo kan je gespreid voeren, en hoef je dat niet meer 4x per dag te doen.

Let op! Niet voer aanbieden in gewone hooinetten met grotere mazen! Daar kunnen ze met hun hoeven in blijven hangen!!!

Takken

Ook dit kun je regelmatig aan je paard geven, als je weet welke je paard mag hebben. Je paard zal de bast eraf knagen. Wilgen- en berkentakken zijn het meest geschikt. Als je meer wil geven: Informeer welke takken wel en welke niet!!!

Hoeveelheid

Afhankelijk van de kwaliteit van je hooi, kun je bij heel goed hooi je paard onbeperkt geven, zeker als je slow-feeders gebruikt. Bij mindere kwaliteit hooi, ook minder geven.

Belangrijk: voer het meest van de dag, zo laat mogelijk. Ze eten ook s'nachts.

Bij kou meer hooi geven, dat is belangrijk. Paarden worden warm van eten in de darmen. En KIJK naar je paard. Wordt ie dikker, minder geven, wordt ie dunner, meer geven. Hoe meer je paard doet, hoe meer voeding hij nodig heeft.

Ik voer zelf, op het oog, per dag aangepast aan hoeveel ze doen en hoe ze eruit zien.

Hooi/kuil/maïs/gras/luzerne

Dan is er dus veel ruwvoer nodig. Er bestaan vele vormen hierin. En in die vormen, ook nog weer gradaties.

Hooi (altijd in pakjes/pakken met strotouw eromheen gewikkeld):

  • eerste snede
  • tweede snede
  • van gras
  • van natuurgras met kruiden
  • van uitgegroeid gras

Er is dus enorm veel keuze. Alleen is lang niet alles voor paarden ideaal. 1e snede is vaak te suikerrijk. Eigenlijk is de bodem (dus de basis van het ruwvoer) in Nederland niet geschikt voor ruwvoer voor paarden. Zeker niet als het is uitgeput door veel kunstmest gebruik.

Hooi van gras (dun, slap) is het minst geschikt voor paarden. Hierin zit zogenaamd ADHD gras. Dit is snel uit de grond gekomen, en door bemesting extra snel. Hierdoor heeft het niet alles uit de bodem kunnen opnemen, maar bevat het wel veel suikers, door de snelle groei.

Maar gelukkig zijn er van diverse NL landschappen stukken land waar niet bemest mag worden, en ook niet vaak van gemaaid mag worden. Dit hooi is het meest geschikt voor paarden, wat goed verkrijgbaar is.

Minder verkrijgbaar, maar nog beter, is kruidenhooi uit de Eiffel in Duitsland.

Herkennen van goed hooi, het ruikt lekker fris. Is van grove structuur, plakt niet (plakkend hooi is zeer suikerrijk!!!) is stofvrij, Jacobkruiskruid vrij, en ziet er gevarieerd uit.

Kuil (altijd verpakt): (eigenlijk geen paardenvoer in mijn optiek, zie info van www.paardenhooi.nl)

  • superdroog, verpakt in ronde of vierkante balen
  • licht vochtig, verpakt
  • erg vochtig, verpakt
  • aantal gradaties, van 1 tot 10 van superdroog tot nat kuilvoer
  • vermalen, onder een groot dekzeil op erven van boerderijen

Eigenlijk is dit goedkoper ruwvoer met veel voedingsstoffen wat erg geschikt is voor boeren met koeien, niet voor paarden. Koeien hebben meerdere magen, dus kunnen dit beter verteren. Als het echt superdroog is, kan je het aan je paard geven. Hoe natter (hoe meer het 'ruikt') hoe minder geschikt voor paarden.

Dat wat ik als laatste noem, onder grote dekzeilen, is echt niet geschikt voor paarden.

Het lijkt me overvloedig te zeggen, maar stinkend en beschimmelde kuil kun je echt beter niet aan je paard geven, daar kunnen ze heel ziek van worden! Als ze ruim voldoende krijgen, zullen ze het niet snel eten, maar als het alles is wat ze hebben...

Doordat dit voer verpakt wordt, ondergaat het een fermentatieproces. Altijd. En omdat dit gebeurt, is dit voer eigenlijk niet geschikt voor paarden. De schimmels worden door het zuurstofgebrek extra actief. Altijd! 

Dit fermentatieproces gebeurt bij paarden in de darmen. En dat is nodig om daar pas te gebeuren. Omdat dat bij dit voer al gebeurd is, gaat het zonder veel te doen langs de darmen. Die worden daar lui van, en gaan dan langzaam kapot. (gezonde organen worden gebruikt)

Ik ken paarden die het er prima op doen, die zijn blijkbaar minder gevoelig. OF je kunt het nog niet zien. Wij gaan ook niet dood van een keertje Mc Donalds, maar als je dit dagelijks eet ga je heel langzaam 'kapot' van binnen. (vervetting en je raakt ondervoed, terwijl je wel dikker wordt)

Wat paarden wel altijd van kuilvoer, hoe droog ook, krijgen zijn volle zolen. Hierdoor wordt bekappen ontzettend lastig, omdat alles er massief onder zit. Paarden kunnen hier zweren en kneuzingen van krijgen.

Kuilvoer voeren is soms noodzakelijk vanwege het opslaan, of omdat het op je pension wordt gevoerd. Probeer dan meerdere stalgenoten mee te krijgen dat je toch hooi kan voeren.

Kuilvoer voor paarden heeft mijn voorkeur niet. Het is goedkoper, omdat je minder hoeft te geven. En meer gemakzucht. Maar hoeveel werk het ook is, het is het absoluut waard want juist ruwvoer is de basis van je gehele paard!

Maïs:

  • vermalen, onder een groot dekzeil op erven van boerderijen
  • kolven
  • vermalen, kleine hoeveelheden

Alleen in kleine hoeveelheden zou je het kunnen geven, maar liever niet. Maïs wordt aan dieren gegeven om aan te komen, zwaarder te worden. Er zitten veel eiwitten in. Als je paard allergisch is, krijgt het harde bultjes.

Dus, voor dikke(re) paarden niet geschikt. Let op bij allergieën.

Gras/weidegang:

  • groen gras, met kunstmest
  • groen gras, met light kunstmest
  • groen gras, natuurlijk bemest
  • groen gras, niet bemest
  • uitgegroeid gras, verhout (wordt steeds grover van structuur)
  • uitgegroeid gras met kruiden, niet bemest

Raar maar waar: groen raaigras is niet goed voor paarden...

Het gras hier is veel te rijk aan suikers. Hierbij ligt hoefbevangenheid op de loer. Hoefbevangenheid door weidegang wordt veroorzaakt door de fructaan (type suikers) dat gras aanmaakt, die gifstoffen aanmaakt in het bloed, wat doorbloeding stopt in de hoeven, waardoor ontstekingen ontstaan. Voordat je paard kreupel wordt, is het al een tijd in het bloed aan de gang, al lijkt het vaak acuut te zijn.

Schokkend: De paarden in Nederland die veel normaal gras krijgen, zijn meestal in lichte mate hoefbevangen, helaas... (met name bij met kunstmest bemest gras)

Je kan als stelregel houden: hoe groener en korter het gras, hoe minder geschikt voor je paard.

Hoe los je dit op? Beter, biologisch, onderhoud van de wei. De wei onderhouden met lava, klei en dat soort zaken. Veel info via Ron Hofman

Zorg voor een paddock, of zet een stuk wei af, dat kapotgelopen is. Daar kun je je paard goed hooi geven in slow-feeders, en je paard af en toe een uurtje in de wei laten. Hiervoor zijn bepaalde tijden bekend, je kunt het vinden op het internet als de fructaan index.

Ik heb helaas teveel te doen om dat allemaal in de gaten te houden, dus mijn paarden krijgen heel erg weinig, tot geen weidegang... Ze krijgen uitstekend hooi in fijngemaasde hooinetten, waar ze de hele dag mee kunnen doen, op zandgrond met een vrije inloopstal. Met hier en daar betonnen ondergrond en steentjes, voor het harder maken van de hoeven.

Luzerne:

  • hooitype van één bepaalde plant, met erg veel voedingsstoffen

Luzerne nou je als bijvoer kunnen geven, vooral in de overgang naar andere seizoenen. Een heel klein beetje ervan (handjes) is voldoende. Nooit als volledig ruwvoer geven!!

Krachtvoer

Een paard heeft niet veel krachtvoer nodig, tenzij ermee in de (top)sport wordt gereden, veel ouderdomsverschijnselen heeft, of een fokmerrie is. Het deel van de paarden dat recreatief wordt gereden, heeft het echt niet nodig. In bijna alle brok zit veel rotzooi. In NL is het voor fabrikanten niet verplicht de samenstelling op de verpakking te zetten. Dit doen ze dus ook niet. (!) Alles om maar te verkopen, wees hierop bedacht!

Ik heb een pak voer gezien, speciaal voor hoefbevangen pony's, die 33% suikers bevatte. Dit is echt verschrikkelijk slecht. Die pony ging er bijna aan kapot, de eigenaar begreep daar niets van. Geloof dus niet klakkeloos de verpakking, hier zijn namelijk geen duidelijke regels voor! Sommige mensen zijn helaas gebrand op geld verdienen, en geven blijkbaar niets om de dodelijke gevolgen ervan..

Ook muesli's bevatten vaak erg veel suikers. Hoe meer het aan je handen plakt, hoe meer suikers het bevat...

Bijvoer

Als bijvoer, in plaats van brokken, kun je een klein beetje:

  • biologische kruidenmix
  • biologische granenmix
  • biologische spelt

aanbieden. Dan heb je heel veel van wat je paard echt nodig heeft gedekt. Wil je echter 100% zeker zijn dat je paard krijgt wat hij/zij echt nodig heeft, zul je een holistische dierenarts moeten inschakelen om dat door te meten. (d.m.v. Bioresonantie o.i.d. met speeksel, haar of bloed)

Hieronder links de granenmix en rechts de spelt.

bio ron bilogische granen mix bio ron biologische spelt

Granen

Wat ze wel nodig hebben voor voedingsstoffen, zijn granen. Als de spijsvertering van je paard ok is, kun je hem granen zoals haver en spelt geven. In rust, hooguit 2 handjes verdeeld over de dag. Bij activiteit kunnen ze een handje extra gebruiken.

Zelf voer ik biologische granenmix van Bio-Ron aan mijn paard, en biologische spelt aan mijn IJslander. Werkt super. En dan hooguit twee handjes ervan per dag per paard als ze vrij zijn.

Suiker

Hier kan ik echt uren over praten, maar dat zal ik niet doen. ;) Geraffineerde suiker is gif voor het lichaam. Voor zowel mensen als dieren. Ik gebruik zelf al jaren geen suiker meer. Lastig, want het zit bijna OVERAL in, maar wel de moeite waard.

Suikers zorgen voor een schommelende bloedsuikerspiegel (en schimmels en zelfs onrustige cellen) waardoor je insuline balans (ernstig) verstoord wordt. Je kent vast de term: sugerhigh, sugarrush. Iets wat kinderen krijgen na het consumeren van suikers (en/of kleurstoffen), ze vliegen haast tegen het plafond. Ik merk zelf heel sterk dat ik er geïrriteerd van wordt. Ik word heerlijk rustig, kalm, geduldig en gelijkmatig van mijn suikerloze 'dieet.' Dat vind ik zeer de moeite waard.

Toch ben ik ook een enorme zoetekauw. Daarom gebruik ik natuurlijk suikervervangers, zoals Stevia en Ahoornsiroop. Ook fruitsuikers kunnen prima zijn, behalve druivensuiker.

De kunstmatige suikervervangers en zoetjes gebruik ik ook niet, zoals Aspartaam, cyclamaat, sacharine, maltitol, sorbitol, xylitol, etc. Die lijken me ook niet ok. Sorbitol beschadigt het tandglazuur. (zit o.a. in fruit en... in tandpasta...)

Suikers die niet worden gebruikt, worden omgezet in vet. Ook nog.

Lees verder! www.paardenhooi.nl